Τα ιστορικά, πέτρινα γεφύρια είναι αριστουργήματα σπουδαίων μαστόρων της πέτρας και μόνον στην περιοχή της Ηπείρου ξεπερνούν τα 250, από τα οποία τα 55 έχουν κηρυχτεί διατηρητέα, αλλά στην ουσία παραμένουν απροστάτευτα, αφού την τελευταία δεκαετία δεν έχουν προχωρήσει οι αναγκαίες εργασίες συντήρησης. Αποτελούν ιδιαίτερες κατασκευές με πολλά τεχνικά προβλήματα, από τα οποία πηγάζει και ο θρύλος με τη θυσία της γυναίκας του πρωτομάστορα που συνοδεύει το γεφύρι της Άρτας.

Η κατάρρευση του ιστορικού γεφυριού της Πλάκας, που σημάδεψε με εμβληματικό τρόπο τις καταστροφές από την τελευταία θεομηνία στην Ήπειρο, αποδόθηκε στην καταρρακτώδη βροχή, αλλά στην πραγματικότητα οφείλεται στο γεγονός ότι είχε να συντηρηθεί από το 1998. Είχε προηγηθεί «βροχή» υπομνημάτων από τοπικούς φορείς και οργανώσεις που ειδικεύονται στη διάσωση των πέτρινων γεφυριών, τα οποία όμως δεν είχαν βρει ανταπόκριση από τους αρμόδιους υπουργούς. «Η αναστήλωση του γεφυριού είναι στοίχημα για τη χώρα», διαβεβαίωσε ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης, που βρέθηκε στην περιοχή λίγες ώρες μετά την καταστροφή, περιγράφοντας το στίγμα της νέας πολιτικής που θα ακολουθηθεί στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Το μονότοξο γεφύρι δεν αποκαλείται τυχαία «Παρθενώνας των Τζουμέρκων». Κατασκευάστηκε το 1866 στο πιο στενό σημείο της όχθης του ποταμού Αραχθου, ο οποίος το 1881 αποτελούσε σύνορο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία. Το 1943 οι Γερμανοί το είχαν βομβαρδίσει χωρίς επιτυχία, ενώ ένα χρόνο αργότερα στο οίκημα που υπήρχε δίπλα στο γεφύρι είχε υπογραφεί η περίφημη συμφωνία ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ από τον ‘Αρη Βελουχιώτη και τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Είναι έργο του περίφημου μάστορα Κώστα Μπέκα και είναι το τρίτο που χτίστηκε στη συγκεκριμένη θέση. Το πρώτο κατασκευάστηκε το 1860 και παρασύρθηκε από τα ορμητικά νερά του Αραχθου, ενώ το δεύτερο (1863) κατέρρευσε την ημέρα των εγκαινίων του!

Η κατασκευή μιας γέφυρας αποτελεί δύσκολο εγχείρημα, ακόμη και με τις σημερινές δυνατότητες της τεχνικής. Υπαγορεύτηκε από την αρχέγονη ανάγκη των ανθρώπων για επικοινωνία και ανταλλαγή αγαθών, η οποία στην Ήπειρο αποκτά ιδιαίτερες διαστάσεις λόγω της διαμόρφωσης του εδάφους: ψηλά βουνά και ορμητικά ποτάμια λειτουργούσαν σαν «φράχτες» ανάμεσα στους οικισμούς. Το Κέντρο Μελετών Πέτρινων Γεφυριών έχει καταγράψει περισσότερα από 1.200 γεφύρια σε όλη τη χώρα, από τα οποία όμως διατηρείται περίπου το 60%. Μόνον στην Ήπειρο υπάρχουν πάνω από 250, από τα οποία τα 55 έχουν κηρυχτεί μνημεία, χωρίς όμως να ενταχθούν σε προγράμματα ανάδειξης και διατήρησης.

Γεφύρι της Βωβούσας.

Πήρε το όνομά του, όπως και το ομώνυμο χωριό, από τη βοή των νερών του ποταμού Αώου και αποτελεί παραφθορά της αρχικής Βοϊούσας. Χτίστηκε το 1748 με χορηγία του Αλέξη Μίσιου για να γεφυρώσει τις δυο γειτονιές του οικισμού. Από το 1936 έχει τοποθετηθεί ξύλινο στηθαίο.

Γεφύρι του Αγίου Μηνά.

Βρίσκεται στο Ανατολικό Ζαγόρι, ανάμεσα στα χωριά Μακρίνο και Ελατοχώρι που ενωνόνται και με άλλα δύο γεφύρια. Χτίστηκε το 1748 και παλιότερα λειτουργούσε δίπλα του ο μύλος του Χάνου-Χάρβαλη, που έχει γκρεμιστεί.

Γεφύρι της Δόλιανης.

Βρίσκεται στο κέντρο του οικισμού, που το 1955 έγινε επίσημη προσπάθεια να μετονομαστεί σε «Νέον Αμαρούσιον» (!), αλλά δέκα χρόνια αργότερα επανήλθε στην αρχική ονομασία. Μνημονεύεται και ως γεφύρι του Παπά, που είχε την κατοικία του σε διπλανό χώρο.

Γεφύρι της Κούρτιας.

Θεωρείται «συνομήλικο» με το γειτονικό μοναστήρι της Θεοτόκου Βουτσάς, που χτίστηκε το 7ο αιώνα. Βρίσκεται κοντά στο Γρεβενίτι Ζαγορίου και ενώνει τις όχες του Βάρδα, παραπόταμου του Αραχθου. Διαθέτει υποβοηθητικά τόξα.

Γεφύρι της Γκαλντερούσιας.

Βρίσκεται στο χωριό Δόλιανη και κατασκευάστηκε το 1867 χάρη στα 3.500 γρόσια που είχε προσφέρει ο Δ. Στέλιος από το Τσερνέσι (σημερινό Ελατοχώρι).

Γεφύρι της Τσίπιανης.

Είναι μονότοξο γεφύρι και ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα στο Ζαγόρι λόγω του οξύκορφου τόξου του. Κατασκευάστηκε το 1875 και διέθετε καμπανάκι για να προειδοποιεί τους περαστικούς όταν επικρατούσαν στην περιοχή ισχυροί άνεμοι.

Πηγή: efsyn.gr

About The Author